Motorrijders vertrouwen op hun kleding voor veiligheid: bescherming tegen schuifpartijen, regen, wind en kou. Voor dat laatste wordt al jarenlang vaak gebruikgemaakt van PFAS: een groep chemische stoffen die water- en vuilafstotend werkt. Maar inmiddels staat deze stofgroep zwaar ter discussie. Wat betekent dat voor motorkleding, de motorrijder en de toekomst van beschermende gear?
PFAS, wat doet dat nou in motorkleding?
PFAS (per- en polyfluoralkylstoffen) zijn chemische verbindingen die decennialang gezien werden als wondermiddelen. Ze maken stoffen waterafstotend, vuilwerend en hittebestendig. Precies wat motorfabrikanten nodig hadden om kleding te maken die bestand is tegen 130 kilometer per uur regen en opspattend pekelwater. In de jaren negentig en nul was bijna elke motorjas voorzien van een DWR-coating op basis van fluorverbindingen, en de waterdichte membranen in textielpakken hadden vaak een PFAS-rijke samenstelling. Het werkte uitstekend. Het probleem was alleen dat niemand zich toen nog afvroeg waar al die chemicaliën uiteindelijk terechtkwamen.
De keerzijde van het wondermiddel
Die vragen komen nu, en hard ook. Onderzoekers beschrijven PFAS als stoffen die bijna niet afbreken in de natuur en zich dus blijven opstapelen in water, bodem én mens. De hoeveelheid die een motorrijder via kleding binnenkrijgt, is klein, maar het draait om de optelsom: PFAS zitten in pannen, verf, brandblusschuim, cosmetica en dus ook motorkleding. Die opeenstapeling leidt tot toenemende zorgen over gezondheid en milieu, met verhalen over hormoonverstoring, leverproblemen en verstoring van het immuunsysteem die regelmatig de media halen.
In de motorkledingwereld voel je de schokgolf nu goed. Fabrikanten worden geconfronteerd met regelgeving die PFAS geleidelijk moet verbieden, en de industrie moet zichzelf opnieuw uitvinden. Dat is geen eenvoudige opgave. Motorkleding moet bij hevige regen net zo betrouwbaar blijven als vroeger, maar dan zonder de chemische ruggesteun waarop decennia lang is geleund. De zoektocht naar alternatieven is volop bezig: nieuwe membranen van polyurethaan, vernieuwde laminaattechnieken en coatings die gebruikmaken van siliconen of wax in plaats van fluorstoffen. Grote spelers zoals Gore-Tex ontwikkelen inmiddels PFAS-vrije varianten van hun bekende membranen, maar ook kleinere merken proberen met innovatieve materialen hun plek te vinden in de nieuwe realiteit.
Toch komt er een extra complicatie bij: een product écht PFAS-vrij verklaren is veel lastiger dan het klinkt. Zelfs wanneer een fabrikant alleen PFAS-vrije materialen gebruikt, kan er tijdens het productieproces kruisbesmetting optreden. Denk aan machines die eerder PFAS-houdende stoffen hebben verwerkt, transportbanden die gedeelde grondstoffen verplaatsen, of opslagruimtes waar microdeeltjes in de lucht achterblijven. Zelfs het water dat in fabrieken wordt gebruikt, kan sporen van PFAS bevatten. Hierdoor raakt een stof soms besmet zonder dat er bewust ook maar één druppel PFAS aan te pas komt. Het maakt dat een ‘PFAS-vrij’ stempel in de praktijk niet altijd zwart-wit is en dat fabrikanten enorme inspanningen moeten leveren om volledige zuiverheid te garanderen; inspanningen die vaak achter de schermen blijven.
Wat merkt de motorrijder daarvan?
Voor de motorrijder zelf is de overgang voelbaar, maar niet altijd zichtbaar. Sommige nieuwe pakken lijken minder water van de stofoppervlakte af te laten glijden, waardoor het voelt alsof de jas sneller nat wordt, al is de waterdichtheid van het membraan zelf nog steeds uitstekend. De technologie staat nog niet geheel op het niveau van de oude PFAS-coatings, maar de sprongen voorwaarts zijn groot. Veel rijders merken nauwelijks verschil, zeker niet als ze hun pak goed onderhouden en de beschermlaag regelmatig laten herleven met een PFAS-vrije spray.
Op weg naar PFAS-vrije motorkleding
De weg naar volledig PFAS-vrije motorkleding is dus ingezet, maar het is een traject vol nuance. Niet alle PFAS zijn gelijk, niet alle alternatieven even effectief, en de balans tussen veiligheid, comfort en duurzaamheid is een voortdurende worsteling. Maar de richting is duidelijk: de industrie beweegt naar een toekomst waarin je motorpak niet alleen jou beschermt, maar ook de wereld waarin je rijdt.
Wat kun je als motorrijder nu eigenlijk doen?
Wie zich verdiept in PFAS in motorkleding, komt al snel tot een nuchtere maar belangrijke constatering: je kunt als consument nooit met volledige zekerheid zeggen of een jas, broek of paar handschoenen écht PFAS-vrij is, tenzij er laboratoriumonderzoek is gedaan of de fabrikant zeer transparant is over de gebruikte materialen. Veel merken geven dat soort details nauwelijks vrij, en doordat PFAS een verzamelnaam is voor duizenden stoffen, is het soms onmogelijk om van buitenaf te zien wat er precies in een kledingstuk verwerkt zit. Denk niet in mijn leren pak zit het niet…. want PFAS worden ook gebruikt in de leerindustrie
Heb je nog een “oud” pak? Dan is het misschien toch goed om de afweging te maken om voor wat nieuws te gaan. Voor wie PFAS liever wil vermijden, is de meest directe weg daarom om het gesprek met de fabrikant aan te gaan: vraag expliciet of de het product PFAS-vrij is. Steeds meer merken stappen over op deze nieuwe technologieën, maar de overgang is nog volop in beweging.
Daarnaast speelt onderhoud een verrassend grote rol. Een goed onderhouden motorjas blijft langer waterdicht en hoeft minder vaak opnieuw geïmpregneerd te worden, wat de totale chemische belasting vermindert. En als je dan toch opnieuw moet impregneren, kies dan voor een PFAS-vrije spray. Die zijn inmiddels ruim verkrijgbaar en vormen een veel minder schadelijke keuze.
De zoektocht naar PFAS-vrije motorkleding is dus geen eenvoudige. Maar wie bewust kiest, kritisch vraagt en zijn kleding goed verzorgt, kan de impact aanzienlijk verkleinen en draagt bij aan een industrie die steeds duidelijker de weg inslaat naar schonere, veiligere oplossingen.
Het is een ongemakkelijke gedachte dat je stoere, betrouwbare motorpak jarenlang een stille passagier met zich meedroeg. Maar het is ook een hoopvolle: innovatie komt vaak voort uit noodzaak. Als de ontwikkelingen zich in dit tempo blijven voortzetten, kan motorkleding binnen enkele jaren dezelfde prestaties leveren als altijd maar dan zonder de chemische erfenis waar de natuur nog eeuwen mee zou moeten leven.
Mark,
PFAS zijn kunstmatige stoffen die niet van oorsprong op de aarde voorkomen. Verder maken ze je niet bang idat je PFAS binnenkrijgt door een motorpak te dragen, hou je bij de feiten.
Wat een bang makerij. Je kunt geen PFAS binnenkrijgen door het rijden met een met PFAS bewerkte jas. Ondanks alle verhalen is PFAS ook in de natuur altijd aanwezig geweest. Het feit dat wij in staat zijn steeds nauwkeuriger te meten weten we meer.
Staat los van het feit dat we moeten proberen om deze stoffen uit te faseren maar zonder dat de alternatieven een ander (groter) risico vormen voor mens en natuur.
Hi Mark, het is niet bedoeld als bangmakerij. Maar het is wel bedoeld om mensen bewust te maken en te informeren.
PFAS zijn kunstmatige stoffen die niet van oorsprong op de aarde voorkomen. Verder maken ze je niet bang idat je PFAS binnenkrijgt door een motorpak te dragen, hou je bij de feiten.
Mooi advies om een nieuw pak te kopen als je een oud pak hebt. Maar dat lost het probleem van pfas toch niet op? Ik bedoel: de pfas in het oude pak blijft bestaan en wordt niet afgebroken. Een nieuw pak veranderd daar niets aan
Helaas voor de natuur niet nee. Maar pfas meedragen op je lichaam zal ook niet heel gezond zijn
Wat fijn dat dit zo duidelijk wordt gecommuniceerd! Ja..wij waren allen op de verkeerde weg.We moeten bewust worden voir onze kinderen …enz dat de wereld verder moet.Laten wij allemaal ons steentje bijdragen.Kim op allen en neem dit serieus.
Fijn om te horen. Bedankt voor je reactie
Het Gore-Tex ePE membraam is een PFAS vrij membrane. Ook motormerken kunnen hier gebruik van maken. Aan ieder merk de afweging om dit wel of niet te doen.
Daar heb ik wat aan. Meer als de opmerking ‘ga gesprek met de fabrikant aan’.
Maar idioot natuurlijk dat fabrikanten niet transparant zijn .
Ook niet naar hun afnemers.