Retro is hip. Motormerken komen de laatste jaren vrijwel allemaal met retrobikes op de markt; afgeleid van oude modellen, maar gebouwd en uitgerust met moderne technieken. In een tijd van futuristische iPads, smartphones en smartwatches lijken we te smachten naar een stukje nostalgie. Maar wat schuilt er achter dat verlangen?

Yamaha heeft de XSR, Suzuki de Katana, BMW de R nineT en Triumph de Bonneville die dan weer als platform dient voor modellen als o.a. de Scrambler en Speed Twin. Maar één van de succesvolste retrobikes van het moment is toch wel de Kawasaki Z900 Retro Sport. De Japanners vallen hiermee terug op de Z1, die in 1972 werd gepresenteerd aan het grote publiek en razend populair werd. “De spirit van een legende uit de jaren zeventig – de ultieme coole Kawasaki Z1 – vind je terug in de nieuwe Z900RS”, schrijft het merk trots over hun model. En daar is geen woord aan gelogen. De motor is een geweldige mix van verleden, heden en toekomst. Het ultieme voorbeeld voor wat retrobikes zouden moeten zijn.

Blikvanger

Met zijn druppelvormige tank en het ducktale-kontje heeft Kawasaki natuurlijk de eye catchers van de Z1 teruggebracht in de Z900RS. En hoewel er tegenwoordig ledverlichting wordt gevoerd, is de ronde koplamp precies wat je van een jaren zeventig-motorfiets verwacht. Dat geldt ook voor het display. Geen fancy kleurenscherm, maar oude met chroom omlijste klokken, waarin onopvallend een klein lcd-scherm is verwerkt. Een blik op het blok – een viercilinder in lijn – is voor de fan een feest van herkenning. De carburateurs hebben dan misschien plaatsgemaakt voor injectie, maar de aluminiumkleurige koelribben zijn gebleven en geven die echte retro-look. Met de exacte kleurstelling van vijftig jaar geleden is het plaatje helemaal compleet. Gecombineerd met de technologieën als traction control, ABS, powermode, moderne veringen en een motorvermogen dat veel groter is dan zijn illustere voorganger, is dit de motor van nu in de verpakking voor de liefhebber van het verleden.

Het is een van de populairste voorbeelden van dit moment van hoe je modern en oud op perfecte wijze kunt combineren. “Het is een hommage aan de Z1, een model dat het merk heel veel heeft gebracht.” Dat verklaart Frank Zoontjes, marketingmanager voor Kawasaki in de BeNeLux. “Vanuit Japan is heel goed gekeken naar de ontwikkeling ervan. Elk onderdeel is gefinetuned. De motor is met zoveel liefde gemaakt; je voelt dat het een eerbetoon is. Er zit extreem veel passie, aandacht en liefde in.” In 2018 stapte het merk in de retromarkt met de Z900RS. Zoontjes: “Dat was het moment dat retro net in opkomst was. Ik denk dat dat voor ons het juiste moment was. Belangrijk, want een nieuw model moet wel aansluiten bij de behoeftes van de markt.”

Kek jasje in dezelfde kleur

Natuurlijk, elk merk stopt liefde, passie en aandacht in zijn retrobikes. Kawasaki gaat heel ver in het doorvoeren van historische elementen. Maar hoe ver de retro-look gaat, dat bepaalt elk merk uiteindelijk zelf. Feit is dat sinds een jaar of vijf het aantal retromodellen op de markt sterk groeit. Retro is populair. Je ziet de motoren voorbijkomen in films, reclames en bij elke dealer vind je er een aantal in de showroom.

Ook kleding- en helmmerken springen in op deze trend. Dat merken ze bij MKC Moto. “Steeds meer jongeren willen geen traditioneel motorpak meer hebben, die kiezen meer voor de urban- of retro-look”, vertelt verkoopspecialist Marlou van Oevelen van de megastore in Tilburg. “Een motorpak is voor hen iets dat je draagt in het woon-werkverkeer of als je een grote reis op de motor maakt. Zij willen er niet uitzien als een motorrijder en kiezen daarom voor een leuke hoodie, jeans en sneakers. In sommige gevallen wordt er dan heel bewust gekozen voor een retro-uitstraling. Daar springen kledingfabrikanten ook op in, met bijvoorbeeld klassiek ogende leren jassen.”

Retro op je kop

Die trend zie je ook sterk terug bij een klein deel van de helmen in de motorkledingzaak, en ook in de kleding. “Zit er een lichtbruin retrozadel op de motor, dan moet er ook een kek jasje bij in dezelfde kleur. En helmen, daarbij zijn mensen ook gevoelig voor mode. Enkele merken hebben hierin echte retromodellen gemaakt die zo uit de jaren zeventig zouden kunnen komen. Zo heeft Shoei de EX-Zero, Bell de Bullit en AGV de X3000. Maar als je helemaal voor retro gaat, dan kies je voor de Premier Vintage Edizione Anniversario, met zo’n afneembare klep.”

Net als bij de retrobikes geldt bij de kleding en helmen dat de kwaliteit sterk is verbeterd. Van Oevelen zou niet meer met een helm van vroeger op de motor durven stappen. “De kwaliteit van retrokleding is gelijk aan de kwaliteit van alle kleding die we tegenwoordig gewend zijn. Net als de retrohelmen, die zijn tegenwoordig ook gemaakt van goede glasvezel.”

Retro is ook retro

Maar waar komt zo’n trend van retrobikes eigenlijk vandaan? “Eigenlijk is retro van alle tijden”, weet Anneke Smelik, hoogleraar visuele cultuur aan de Radboud Universiteit in Nijmegen en gespecialiseerd in mode en trends. “We grijpen altijd terug op oudere stijlen. Niet alleen bij motoren en kleding, maar bijvoorbeeld ook in de binnenhuisarchitectuur. Ook daar komen elementen van vroeger weer terug. Soms is het meegaan met de mode, maar het kan ook een truc zijn om een oud model weer als nieuw onder de aandacht te brengen. Voor motoren geldt bovendien dat ze een bepaalde vorm hebben en daardoor ook maar een bepaald aantal elementen waar ontwerpers mee kunnen spelen. Dan is teruggrijpen op invloeden uit het verleden een makkelijke optie.”

Dat sinds een paar jaar vrijwel alle motormerken met een retromodel komen, is volgens de hoogleraar niet verrassend. Zo’n proces is volgens haar al enkele jaren aan de gang. “Het begint altijd met een voorhoede, één of enkele merken die iets proberen op de markt. Dat begint klein. Maar trendwatchers die bij de grote merken in dienst zijn, houden alles in de gaten. Zien zij dat bepaalde retro-elementen aanslaan, dan stappen zij erin. Ineens kan het dan massa worden.”

Nostalgische retrobikes

Dat kan zelfs in ons moderne leven dat vol zit met gadgets, of misschien wel juist. We lijken een zucht naar het verleden te hebben. “Voor de iets oudere mensen is het inderdaad een soort van verlangen naar het verleden. Zeker als er een goed verhaal bij wordt gecreëerd. Dan wordt er bij motoren bijvoorbeeld teruggegrepen op elementen uit de jaren zestig, zeventig of tachtig. Daar zit dat nostalgische gevoel. Het is iets dat je vroeger mooi vond en daarna een periode niet meer. Maar na een lange tijd kunnen die oude elementen weer in de mode komen, soms met een iets andere identiteit er omheen, en dan kun je dit ineens weer gaan waarderen.”

Bij jongeren werkt dat volgens Smelik iets anders. “Voor hen is het eigenlijk de nostalgie van hun ouders, en soms hebben ze dat zelf niet altijd in de gaten. Zij worden in hun smaak beïnvloed door wat ze zien in films, social media en in de media. We leven in een beeldcultuur, waardoor een retrotrend tegenwoordig heel snel kan aanslaan.”

Elk retromodel zijn eigen doelgroep

De iets goedkopere retromodellen slaan goed aan bij de jonge motorrijders, merken de dealers. Die knipoog naar het verleden past bij deze generatie, in een tijd dat we veel met lifestyle bezig zijn. Mannen laten de baard of snor staan, de kleuren komen terug in huis. Qua looks kunnen de retromotoren in veel gevallen zo naast een model van dertig of veertig jaar oud worden neergezet. De verschillende zijn minimaal, qua afwerking zijn ze doorgaans zelfs mooier. Het grote voordeel zit hem in de technieken en veiligheidsuitrusting, die de machines maken tot de moderne motor van nu.

Lees ook: Welkom in het groene kamp

Maar niet alle retrobikes zijn weggelegd voor de jongere rijder. Met de Z900RS is Kawasaki juist interessant voor de iets oudere doelgroep, ziet marketingmanager Frank Zoontjes. “Onze Z900RS is toch een iets duurdere motorfiets. Wij merken juist dat hij populair is bij 45-plussers. Dat zijn ook de mensen die de oude Z1 nog hebben meegemaakt. Zij kunnen ons nieuwe model waarderen, herkennen de look-a-like. Die link hebben jongeren veel minder.”

Gehypet

Maar is retro echt zo populair? Of slechts bij een kleine doelgroep? Het laatste lijkt waar. Volgens Van Oevelen is het niet een heel groot publiek dat voor retrokleding naar haar winkel komt, maar vooral jongeren die zelf een motor ombouwen. “Maar dit is wel een groep die hier heel extreem in is, ook qua kleding. Zij weten precies wat ze willen hebben.”

Dat geldt eigenlijk ook voor de groep mensen die retrobikes kopen. Op dit moment zijn ongeveer 7 procent van de nieuw verkochte motoren retrobikes. Vergeleken bij de naked bikes (27 procent) en adventure motoren (38 procent) hebben we het hier over een niche. Misschien zit het ook wel in de Nederlandse aard en kiezen wij in ons land eerder voor een praktische motorfiets dan voor een bepaalde uitstraling. Reis je naar het zuiden, dan is het aandeel verkochte retromotorfietsen groter. In België ligt het rond de 10 procent, dichter bij de Middellandse Zee is de populariteit nog groter.

“Een marktaandeel in Nederland van 7 procent is niet heel groot; retro is wat dat betreft een beetje gehypet. Maar de markt is wel stabiel”, zegt Zoontjes. “Wat ons betreft mag de retrotrend nog wel iets populairder worden. Met zoveel merken die een retromodel hebben, is het aandeel aan de kleine kant. Tegelijkertijd is het een belangrijk segment voor de uitstraling van je merk.”

Verbreding van het aanbod

Voorlopig zijn we in ieder geval nog niet van de motoren met een klassiek uiterlijk af. Motordealers denken dat de retrotrend de komende jaren blijft bestaan. Elk merk wil een paar procentjes van de retromarkt meepikken. En wanneer we kijken naar het verleden, zien we dat modellen die in de afgelopen decennia zijn geïntroduceerd eigenlijk allemaal zijn blijven bestaan. In de jaren tachtig en negentig hoorde je er niet bij als je geen racer had. Sinds de eeuwwisseling kwamen de naked bikes en adventures op en nu zijn er de retromotoren. Zijn die andere modellen verdrongen door nieuwe modellen? Ze worden misschien iets minder verkocht, maar de modellen bestaan nog altijd.

Hoogleraar Smelik ziet de trend van retrobikes in de motorwereld ook als iets blijvends, in tegenstelling tot trends in kleding. “Bevalt kleding niet, dan gooi je het weg. Dat is bij motoren natuurlijk heel anders, omdat de investering daarvoor te groot is. Ze zijn daarom minder trendgevoelig. Deze retrotrend zie ik daarom meer als een verbreding van het aanbod dat merken bieden. Met een uniek model kunnen merken zich echt onderscheiden van de grote massa. Mocht de trend op een gegeven helemaal over zijn en er geen klanten meer voor komen, dan zullen zij stoppen met de productie ervan. Dan verdwijnt een trend stilletjes.”

Uiteindelijk zal het dus de markt zelf zijn die bepaalt in hoeverre de retromotoren blijven. Worden ze niet verkocht, dan zullen ze uit de showrooms verdwijnen. En wat gaat de opkomst van motoren met een alternatief voor de verbrandingsmotor doen? Natuurlijk kun je op een elektrische motorfiets een ronde koplamp en een klassiek zadel plaatsen. Maar een eerbetoon maken zoals Kawasaki heeft gemaakt, dat zal wel eens heel erg moeilijk kunnen worden.

Beelden: Kawasaki, BMW Motorrad, Husqvarna, Royal-Enfield, Mark Meisner

Like

...

TwitterFacebookWapp

GEEF EEN REACTIE

Like

...

TwitterFacebookWapp