Geïnspireerd geraakt door deze ode aan de Lekdijk? Bij onze routes vind je veel meer heerlijke wegen om bij weg te dromen. Neem een kijkje!
Hetgeen waar motorrijden in Nederland misschien wel het meest om bekendstaat, zijn onze dijkwegen. Razende reporter Bas van der Wal overdenkt deze aarden wallen tijdens een rit over zijn favoriete dijk: de Lekdijk. Een ode.
“Denkend aan Holland
zie ik breede rivieren
traag door oneindig
laagland gaan..
Speels en zwierend zie ik stalen rossen
gezwind over de dijk jagen.”
Nee, zo heeft Hendrik Marsman een van zijn beroemdste gedichten (gelukkig) niet vervolgd. Daarentegen roept motorrijden over de dijken van onze Hollandsche rivieren wel haast poëtische gevoelens op, in ieder geval bij mij. Als je denkt aan een Nederlandse rivier, komt de Lek misschien niet als eerste in je op. Maar als je een motorrijder bent misschien juist wel.
De dijkweg
Uiteraard zijn er tal van rivieren in ons land die zich lenen voor een mooi tochtje op de motor. Waarom? De dijken langs de rivieren zijn ooit opgeworpen om ons bij hoog water te behoeden van overstromingen. Ze volgen de meanderende lijnen van de rivier en de begrenzingen van de landerijen. De natuur en diverse andere factoren hebben deze mooie bochten als het ware gedicteerd, in een tijd dat ‘efficiënt van A naar B’ nog geen rol speelde.
De dijkweg ligt een stuk hoger dan het land aan weerszijden, dus de bochten waar je op aanstuurt zijn mooi overzichtelijk. Over het algemeen is het asfalt bovenop de dijken in Nederland ook nog eens van goeie kwaliteit (uitzonderingen daargelaten). Tel daarbij de prachtige uitzichten op en je hebt een weg die in wezen alle ingrediënten heeft voor een heerlijke motorrit.

I love curvy dykes
Bij Vianen rijd ik de A2 af en zoek ik de Lekdijk op aan de zuidkant van de rivier, richting het westen. Let’s go! Breed, goed onderhouden ZOAB slingert door het landschap met rechts de rivier en haar uitgestrekte uiterwaarden, waar vogels van divers pluimage welig tieren. Terwijl we hier rijden zien we in de verte een vlucht zwanen laag over de rivier zweven, om even dichterbij te landen in het glinsterende water. We gooien meteen de ankers uit, maar de camera is niet op tijd klaar en de dieren zijn al geland. Prachtig beeld was dat. Vlak de schoonheid van de Hollandse natuur niet uit, mensen!
Links liggen hier en daar schattige dorpjes met mooie dijkwoningen. Van eeuwenoud tot hypermodern. Op het asfalt staat om de zoveel honderd meter in koeienletters het cijfer 60 gekalkt, verwijzend naar de maximumsnelheid die alhier geldt. Tegenwoordig heeft nagenoeg elke verzameling huizen langs een dijk zich de maximumsnelheid van 30 km/u toegeëigend. Aan de ene kant is dit een dodelijk saaie snelheid, maar de maatregel is er niet voor niks; dijkbewoners ergeren zich maar al te vaak aan het kabaal en onbesuisd geraas van passerend verkeer.
Natuurlijk wordt er dan vooral gewezen naar de motorrijders, terwijl veel automobilisten er net zo goed een potje van maken. Maar heel erg is het ook niet: even gas los en opschakelen naar de derde versnelling. Tijd genoeg om een beetje om je heen kijken en dan bij het 60-bord weer ‘los’. Iedereen weet dat er op veel plaatsen boze stemmen opgaan en krachten gebundeld worden om motoren te weren op de dijk. Ook op de route die ik rijd gelden er op sommige gedeelten een inrijverbod voor motoren, zij het alleen in het weekend in het ‘hoogseizoen’.
Je gedragen vergt best wat discipline, want waar anders vind je achter elkaar zoveel uitdagende bochten in Nederland? Op de Lekdijk zijn ze te over, en dat op zo’n mooi smalle rijlijn. Dat geldt voor deze kant van de Lek overigens wat minder: de wegen zijn hier veel breder dan aan de overkant. De dijkweg daar heeft soms meer weg van een fietspad en vergt een hoop focus en beheersing. Je zult goed moeten oppassen waar je de tegemoetkomende auto’s passeert en je snelheid moeten terugbrengen om het veilig te houden.

Naar de andere kant
We bereiken het dorpje Kinderdijk. UNESCO werelderfgoed. Een trekpleister voor toeristen met misschien wel de vaakst gefotografeerde molens ter wereld. Hier werd ook ooit de allereerste Nederlandse elektriciteitscentrale gebouwd. In dit gebied, waar de rivier de Lek en de Noord elkaar kruizen zijn nog veel oude fabrieksgebouwen en ook scheepswerven te vinden, waardoor je je soms terug in de tijd waant.
Na een foto van heel wat molens bestijg ik mijn stalen ros weer en gaan dezelfde weg terug, om het pontje naar de overkant te nemen bij Schoonhoven. De overtocht kost minder dan een liter benzine: 2,35 euro. Er zijn eerdere opties voor een pontje vanaf het keerpunt, maar dan moet er een stuk dijk worden overgeslagen vanwege eenrichtingsverkeer.
We nemen het veerpontje naar de overkant. Vanaf daar rijden we weer richting het oosten, over het technisch meer uitdagende deel van de Lekdijk. Het asfalt is prima op de meeste plaatsen, maar het wegdek is bijna half zo breed. Wat een fijne bochten! Een voordeel: we komen slechts een paar 30-km zones tegen op het resterende deel van de route. Ook hier is de natuur aan beide kanten weer prachtig. Wij rijden hier begin juni, dus alles is weelderig groen. Het zonnetje schijnt en het ruikt fris en zomers.
De rivier heeft op sommige plaatsen langgerekte uiterwaarden met hier en daar kleine meertjes. Je kunt om je heen ver kijken. Aan de andere kant zijn meer gelegenheden voor een drankje of een andere versnapering. Maar alles wat wij nu nodig hebben is een ronkende motor en deze goddelijke kronkelwegen.

Gedachtenkronkels
De diversiteit van leuke motorweggetjes zoals de Lekdijk hebben we hard nodig in Nederland. Terwijl het aantal motorrijders in Nederland groeit, wordt het aantal plekken waar je rustig en mooi kan wonen ook steeds schaarser (nog los van de discrepantie in dit geval). Er staan dus vaak twee neuzen lijnrecht tegenover elkaar. Ergens in het midden moeten deze partijen elkaar kunnen vinden. Of dat lukt heeft met (wederzijds) respect te maken, met gezond verstand en algemene beschaafdheid. Maar ook met enig reflectievermogen op je eigen burgerlijke kleinzieligheid.
We wonen hier allemaal samen op dit kleine stukje land. Het is van ons allen en we houden er allemaal zielsveel van. Wij hebben de vrijheid en het recht om ons op wettelijk toegestane wijze te bewegen over deze paden, ook al voeren die langs idyllische dorpjes waar de bewoners meer rust zouden willen. En dat kan ook gewoon mét DB-Killer in de knalpijp, met lagere toeren en snelheden op of rond het aangegeven maximum. Zo houden we het voor iedereen leuk. Rijden op de dijk is een groot goed. Puur genot. Een zegen. Een vrijheid die we niet als vanzelfsprekend moeten nemen. Laten we het koesteren.
“en in alle gewesten
wordt de stem van het water
met zijn eeuwige rampen
gevreesd en gehoord.”

ik rij er regelmatig, ik woon er namelijk vlak naast. Dus één advies, als je dijken open wilt houden voor motoren (en auto’s, want je wilt niet weten hoeveel herrie díe vaak maken) hou dan je uitlaat stil en je toeren laag. Rij rustig en geniet van de omgeving. Als je je bochtentechniek wilt laten zien ga dan naar een circuit.
Regelmatig rijd ook ik over de Lekdijk. Hij ligt op loopafstand. Dus ik stap op en rijd binnen no time op de dijk. Heerlijk genieten van de rivier en het prachtige landschap. Wat me opvalt is dat er inderdaad een bepaalde groep automobilisten en motorrijders op de dijk vinden dat het gas erop moet. Op de noordelijke dijk uiterst onverstandig. Bepaalde delen (nabij Jaarsveld) zijn inmiddels op bepaalde tijdstippen gesloten voor motorrijders en er gaan stemmen op om meer delen af te sluiten. Ik kan het ze eerlijk gezegd ook niet kwalijk nemen. Regelmatig rijden bij mij op zondagmorgen collega motorrijders voorbij met open pijpen of zonder dB killer en daar wordt ik ook niet echt blij van. Dus als we een beetje rekening met elkaar houden kunnen we misschien voorkomen dat nog meer dijken voor ons afgesloten worden,
Tis goed toeren op de lekdijk, maar blijf er op zondag alsjeblieft weg.
Dan is het helemaal niet leuk om te rijden vanwege fietsend en wandelend publiek en dan nog alle auto’s die zo nodig over de dijk willen.
Door de week is het pas genieten.
Mooi artikel. Ik vind het ook een heerlijke dijk. Goed dat je de nadruk legt op rustig rijden en weinig lawaai, want we, de massa niet luidruchtige motorrijders, willen graag van de dijken gebruik blijven maken.
Caroline