Een zijspan is dé manier om met de hele familie te genieten van motorrijden. Maar het kan een uitdaging zijn om je om te dompelen in de wereld van het zijspanrijden. Bouw je ‘m zelf? Koop je er een online? Zijspantechneut Ad Donkers van LBS Zijspantechniek helpt ons een eindje op weg!
‘Wat een bak!’ Nee, je hebt net geen goede grap gehoord. Het is je reactie omdat er op je scherm een hele gave zijspancombinatie te zien is. Die wil je natuurlijk, maar er is één drempel: je hebt werkelijk geen idee of het motorrijden met een zijspan eigenlijk wel iets voor jou is. Waar begin je in vredesnaam?
1 – Proeven of dit wel echt iets voor jou is
Je kunt wel een paar nieuwe schoenen passen om te voelen hoe het zit, maar als je amper weet hoe je moet lopen leer je uiteindelijk niets van die ervaring. Hetzelfde gaat eigenlijk op voor een proefrit met een zijspan. Op de vraag welke technieken je het beste kunt oefenen als je voor het eerst met een zijspan op pad gaat, is Ad van LBS Zijspantechniek daarom duidelijk: “als je er nog helemaal geen ervaring mee hebt, kun je het beste een rijvaardigheidscursus volgen. Daar zijn verschillende partijen voor die cursussen aanbieden. Een echte aanrader, omdat er dan iemand bij je is die kan zorgen dat je weet waarom je iets wel of niet moet doen. Je kunt namelijk zelf wel wat dingen gaan proberen op een leeg terrein of afgelegen landweg, maar motorrijden en zijspanrijden verschillen wat betreft dynamiek heel erg van elkaar. De bediening is hetzelfde, maar daar stopt het dan vaak ook wel.”
“Als je het eenmaal onder de knie hebt is zijspanrijden een FEEST!”
2 – Kloppen de gegevens wel?
Ad: “zorg ervoor dat je niet de ellende van een ander koopt.” Daarmee doelt Donkers op de minder goede combinaties die soms online te koop staan. Als het te mooi is om waar te zijn voor die prijs, dan is dat het vaak ook. Ad: “In principe is er niets mis met een zijspancombinatie online kopen. Je kunt zelfs alleen een zijspan kopen en die zelf aan je motor maken. Dat is het mooie aan een zijspan, het past aan heel veel verschillende modellen.” Wat hierbij wel van belang is, is dat je een L4e-keuring moet laten doen bij de RDW. Hiermee wordt in feite de voertuigcategorie van je motorfiets omgezet naar dat van een motor met zijspan. Het aantal zitplaatsen, de wielbasis en ook het aantal wielen wordt hierbij aangepast op het kentekenbewijs.
Lees ook: Ad Donkers: “Werken aan zijspannen, dat kan ik niet loslaten denk ik.”
Kijk, als je overgaat tot aankoop van een zijspan, of deze gegevens daadwerkelijk zijn aangepast. Een reguliere ‘solomotorfiets’ heeft L3e als categorie. Een zijspan dus L4e. Overigens mag je een motorfiets met de L4e-categorie ook nog als solo rijden als je dit hebt aangegeven bij de RDW. Dit is echter vaak alleen mogelijk met zijspancombinaties waarbij de stuurinrichting (nagenoeg) standaard is gehouden. En een autoband om je voorwiel maakt bochten rijden natuurlijk ook wat lastiger zonder zijspan naast je voor de balans…

3 – Klopt de combinatie technisch?
Zoals ook voor de voorgaande tip geldt: koop niet de ellende van een ander. Technisch moet zo’n voertuig gewoon puik in elkaar zitten. Of je moet verstand hebben van wat je doet en er niet voor terugdeinzen om zelf nog de nodige aanpassingen te moeten doen. Ad: “De staat van het onderhoud is een belangrijke indicatie voor wat je in huis haalt. Heet zo’n machine nagenoeg onderhoud gekregen, of heeft degene het altijd zelf gedaan en vertrouw je hun kunde op het oog niet? Dan zou ik gewoon verder zoeken naar iets anders. Even goede vrienden.”
Als vuistregel noemt Ad het feit dat de constructie ‘stabiel en stevig’ moet zijn. Hoe je weet of dat het geval is? Ad: “Bij alle snelheden dient het zijspan ‘goed’ te voelen. Dat wil zeggen: geen gezwabber of gehobbel, maar moeiteloos rechtuit rijden. Het liefst zonder weerstand te hoeven uitoefenen op het stuur om de combinatie naar links bij te sturen. Is dat het geval? Dan is de constructie over het algemeen wel in orde.”
4 – Leren spelen met de krachten
Zijspancombinatie gekocht? Proficiat! Nu begint de leukste periode van iedere nieuwe hobby: de grenzen opzoeken van wat je comfortabel vindt en van wat je nieuwe zijspan allemaal kan. Ad: “Bochten dien je aan te snijden, zoals je dat op een solomotorfiets ook doet als je sportief rijdt. Net als op een reguliere motorfiets zonder zijspan, doe je dat door je gewicht te verplaatsen. Daarmee voel je het zwaartepunt van een zijspancombinatie echt veranderen. In een rechterbocht hang je wat bijvoorbeeld meer naar het zijspan toe, of er zelfs wat overheen. Hiermee verschuif je wat van je eigen gewicht naar het zijspanwiel, dat daardoor minder gemakkelijk omhoog komt”. Dat spelen met het zwaartepunt is op een motor met zijspan eigenlijk hetzelfde als wat je doet op een motor zonder zijspan. Het enige waardoor het zo anders aanvoelt is het feit dat de motor niet meehelt.
Een bedreven zijspanrijder als Ad kan naar eigen zeggen zowel vlak voor als middenin de bocht bepalen wanneer de bak omhoog komt. Ad: “Ik zeg niet dat iedere zijspanrijder dit vermogen heeft, of moet hebben, om kundig te rijden met zo’n combinatie. Dat ik dat gevoel heb komt met name door jarenlang ervaring op te bouwen met heel veel verschillende zijspannen.” Maar, voegt Ad daar nog aan toe: “als je het eenmaal onder de knie hebt is zijspanrijden een FEEST!”


Artikels en commentaren over zijspanrijden vind ik altijd fascinerend.
Ik ken bijna 70 en rijd al meer dan 25 jaar zijspan.
Maar wat ik nog dikwijls zie en lees, is de manier waarop er met zo’n combinatie gereden wordt.
Ik lees veel over “zijdelings hangen en leunen”, en daar huiver ik van.
Het is geen solo machine … het heeft een uitgesproken belangrijk stuur … dat dient om te sturen !
Dat doe je door trekken en duwen op je armen:
– bocht naar rechts, is rechts het stuur naar je toetrekken en met de linkerhand het stuur van je wegduwen.
– bocht naar links, is net andersom … links naar je toetrekken en rechts van je wegduwen.
Je blijft ondertussen rustig, ontspannen recht zitten (een beetje overbuigen zal je automatisch wel doen).
Een dagrit moet ‘s avonds voelbaar zijn in je armen en schouders … en dat is allemaal de fout van de sidecar.
Deze laatste is een blok staal aan het been van de motor en wil alleen maar rechtdoor rijden (als die tenminste goed afgesteld is t.o.v. de motor … toeloop spoor en schuine stand).
Er zijn bijgevolg 2 soorten bochten: een linkse en een rechtse.
RECHTSE bocht: de motor moet over de rijrichting van de sidecar heen … en daar is moed voor nodig … je zet de bocht aan en geeft licht gas bij … hoe verder je in de bocht gaat, hoe meer je gedoseerd gas blijft bijgeven … en wat zie je ? … het ganse stel trekt zichzelf, helemaal alleen, vlekkeloos door de rechter bocht. … PANIKEER NIET ! … los de gas niet of raak geen rem aan, want dan ga je ONVERBIDDELIJK links de gracht in !
LINKSE bocht: de motor moet zich naar links lostrekken van de natuurlijke loop van de sidecar … Zet de linker bocht aan een comfortabele snelheid aan, en tracht die constant te houden bij het links insturen van de bocht … pas als het einde van de bocht in zicht is, kan je gedoseerd gas bijgeven. Ga ook hier niet drastisch gas terugnemen of op de rem staan, want de rechter gracht ligt op de loer.
Ga je te scherp door een rechter bocht en komt je sidecar van de grond, raak dan heel even ALLEEN de ACHTERREM aan … ze zal terug zacht landen.
OEFENING BAART KUNST !!!
Goed en beheerst sidecar rijden is OEFENING.
Menig ervaren solorijder heb ik zien bleek terug komen van hun eerste sidecar ervaring. … Onderschat het niet … het venijn zit in de staart !!!
Van de eerste moment ervaar je de stabiliteit van 3 wielen … MAAR … boer let op uw kippen als de vos de passie preekt … 😉
Hoi beste lezer. Motor met zijspan is een lang gekoesterde jongensdroom en ingegeven door het zien van de Jumborun. Vanaf mijn 18de al motorrijdend (ben nu 67) en sinds een jaar of 5 eindelijk een zijspan. Het Velorex bakje zit aan een Yamaha xs 650 met een upside down voorvork van een Ducatie Monster. Bij Rob Rob Teffer een les gehad. Inmiddels wat ervaring opgedaan. Zo ook in een rechter bocht op een dijk die ik iets te hard nam en links onderaan de dijk terecht kwam. Ben er zeker niet trots op maar geeft wel aan dat het niet zonder gevaar is.Gelukkig alleen materiële schade. Daarna al weer wat kilometers gemaakt. Ga binnenkort nog meer verbeteringen aanbrengen en hoop nog vele kilometers te kunnen maken.
Hoi ad, ik heb je later gelezen wa leuk en spontaan, kei mooi man. Ikzelf 57 ben helemaal gek van bmw, en nu na jaren te hebben gereden op een 1150 ben ik gaan lessen. Ja. Hoe ouder. Hoe gekker. Dat wou ik gewoon ff kwijt. Ben ook pas lid geworden van deze cite, zo zullen jij en andere lezers en schilfers mij. Nog wel leren kennen. Het gaat jullie goed en ik moet de 22 februari op voor mijn theorie examen dus ik laat nog wat van me horen. Groetjes allemaal van Ed
Ik heb anderhalf jaar terug een Harley Heritage classic met een Hollandia zijspan eraan van mijn vrouw gekregen. Omdat onze hond niet achterop mijn BMW 100 rs kon en niet achterin onze BMW Z3 roadster.
Het was als een geintje begonnen maar toch serieus opgepakt en de combinatie aangeschaft.
Ik heb zo een beetje alles gelezen wat er over het zijspanrijden te vinden was en ben rustig gaan rijden in de buurt. Ik heb meer dan Veertig jaar ervaring met de BMW en heb veel door Europa gereden met de motor en auto en bus, geracet met snelle 100 cc karts dus wel iets van rij ervaring opgedaan en ben met de zijspan ook steeds langere ritjes gaan rijden. Ik heb een tweede zwerfziek op de Harley gezet en ook ritjes gemaakt met vrouw achterop en de hond in een tuig vast in de bak.
In deze periode heb ik niet sneller gereden dan ongeveer 80 km per uur.
Er is vanaf het begin altijd wel het idee geweest lessen met de zijspan te gaan doen maar de meeste zijn niet in de buurt van Haarlem en de man die in Lelystad les geeft met zijspan heb ik in een video van het klokhuis gezien( tijdens het interview was de drukgroep/ koppeling van de BMW kapot , wat een afgang, en kon hij geen meter met het ding rijden) en vond ik de man absoluut geen vriendelijk of aangenaam persoon dus hij viel ook af .
Na een tijdje door te blijven zoeken ben ik bij Jan Schilder terecht gekomen die ontzettend veel ervaring heeft in het lesgeven bij ook de Amsterdamse politie ooit, en ik had de mazzel dat hij na een tijd gestopt te zij met zijspan-les net op het punt stond een Politie combinatie voor lesgeven aan ging schaffen en na een aantal weken heb ik mijn eerste les bij hem mogen nemen.
Hij is inderdaad een geweldig sympathieke man met veel kleurrijke ervaring op zijspan gebied .
Ik heb een fantastische middag met hem gehad , het was geen geweldig weer met een beetje regen op de terugtocht naar dat mocht de pret niet drukken. Ik heb veel van hem kunnen leren, beter aansnijden van de bochten, verder inkijken van de bochten en beter voorbereid zijn. Veel kennis over het weg en stuurgedrag en de logica van een combinatie. Hij is soepel maar erg duidelijk in zijn informatie maar een grap en een grol laat hij niet liggen. Hij is ook erg duidelijk in wat er mis kan gaan en waar je op terug kan vallen als het mis mocht gaan maar dat heb ik nog niet echt nodig gehad maar fijn om ook te weten.
Na deze bijzonde interessante en waardevolle middag zit ik een stuk zelfverzekerder op de combinatie en voelt mijn vrouw zich ook veiliger en comfortabeler op de weg.
Ik ben er zeker veel bewuster van gaan rijden en ook veiliger en beter voorbereid.
Jan heeft de BMW r80 combinatie deze winter geheel ( behalve het blok) uit elkaar laten halen voor een revisie, Jan heeft ook foto’s gestuurd van de mannen die dat doen met een bijna kaal frame, ( overigens erg leek van hem) en ik zie er erg naar uit dat de combinatie weer klaar is voor gebruik , ik ga hem binnenkort eens bellen om een vervolg afspraak te maken voor weer een middag van interessante en waardevolle informatie. Het is altijd goed je rijkwaliteit te verbeteren en te toetsen bij een professioneel instructeur. Het brengt je veel informatie en je gaat veiliger en met meer zelfvertrouwen de weg op.
Ik kan iedereen adviseren met een zijspancombinatie, ga een les nemen bij Jan Schilder en je hebt zeker een leuke en leerzame ochtend of middag waar je nog lang plezier en voordeel van zal hebben onderweg met je zijspancombinatie.
In oktober voor het eerst sindsv2007 weer eens zijspan gereden met een Uralcombinatie met mijn collega in de bak. Was even wennen na zoveel jaren. Na een paar km had ik de slag weer te pakken. Zo’n Ural rijdt prima. Je moet gewoon geen haast hebben en dan is het een heerlijke motor. Marko, bedankt voor het lenen.
Zijspan rijden is voor mij de redding geweest om motor te blijven rijden, na 2 hersen infarcten was ik niet meer instaat om solo motor te rijden, het rijden ging prima heb ook weer via RDW het motor rijbewijs weer terug gekregen, echter had ik zelf geen vertrouwen meer om solo motor te rijden{moeite met voeten aan de grond te zetten bij stoppen}dus nu nog alleen met zijspan. {reed al veel jaren zowel solo als wel zijspan}.
Groeten Frank..
Dank voor je reactie. Ik ga er binnenkort langs!
Hoi. Leuk zo’n topic over het zijspannen. Ik ben inmiddels 68 en rijd al 50 jaar motor. Maar nu heb ik een tijdje geleden een Honda GL500 gekocht met een velorexbakje eraan. Kleine en lichte combinatie dus. Dagje cursus gevolgd bij Rob Teffers in Lelystad. Daarna zelf aan het toeren geslagen, maar ik blijf het lastig rijden vinden. Vraag me af of de combinatie wel goed ‘spoort”. Hoe kom ik daar achter?
Hallo Alwin heer van Koos van Zomeren. Ik heb zelf een Yamaha XJ 550 met Velorex 700 die niet goed spoorde. Heb hem uit laten lijnen in Lelystad bij Mashpoint Verlaatweg 42 8243PS Lelystad en hij spoort geweldig!!!
Een lichte bak komt snel omhoog in een R.bocht Leg er 50 kg gewicht in. Jouw Honda heeft waarschijnlijk nog een gewone telescoop voorvork Het gaat wel, maar een zijspan voorvork stuurt makkelijker. Ga eens naar een zijspanbouwer, en praat eens wat de mogelijkheden zijn voor verbetering Ik rijd een Mz zijspan, ook een lichte combinatie, maar met zijspan voorvork
Ad
Heeft het zijspan gebouwd wat ik 3 jaar geleden van een klant van hem
Heb gekocht en ben er super blij mee Ad je maakt super mooi werk dat mag wel eens gezegd worden 👍💪👊
Moet je nog wat van Ad hebben
ik ben 80 jaar en heb in 1962 met een nsu konsul 1 gereden met zijspan en ook puch met stijpzijspan tot 1965 en daarna niet meer gereden. hep het motor rijden weer op gepakt in 2009 eerst met een yamaha xvs 1300 a en daar heb ik 124000 km mee gereden en heb ook een yamaha xj 550 met een velorex 700en ook heinkel tourist 103 a-2 bj 1962.
Leuk de aandacht voor het zijspanrijden.
Ik rij sinds 2007 zijspan. Het is een BMW R1200Rt met EZS R4 zijspan. En het rijden is en blijft een feest. Al grote delen van Europa gezien, maar het is nooit genoeg.
Blijf er over schrijven.
Groeten Ruud
Hallo,
Ik ben 61 en rij vanaf m’n 18e motor. Eigenlijk altijd BMW, eerst een R90 en de laatste 32 jaar een R 100 r. Omdat wij nu een hond hebben sinds 2 jaar en m’n vrouw en ik toch wilde notorrijden heb ik van haar een Harley Heritage softail classic met een Hollandia zijspan gekregen. Een geweldig mooi combinatie. Omdat ik net van alles en nog wat geracet heb en redelijk gevoel voor mechaniek heb ben ik voorzichtig met de hond in tuig in de bak in de buurt en in de stad Haarlem gaan rijden. Dit gaat al een jaar zonde problemen goed. Nou heb ik niet sneller dan 50 a 60 km. p/u gereden. Ik begrijp dat het beter is om bij een rijschool zijspan les te nemen . Wie kunnen jullie mij adviseren ? Lelystad is best uit de buurt en ik lees zojuist de Hr. Schilder in Volendam . Heeft iemand ervaring met opleidingsmogelijkheden dichter bij Haarlem?
Vriendelijk groet,
Joey
Met Jan Schilder zijspan leren rijden met alle technieken die een zijspan vereist, is een must om volop te genieten van de sijtewagen !
Piet Vesseur Wassenaar
Ik heb van 1991 tot 2007 twee combinaties gehad. Yamaha XJ900 en een Honda GL1200. Beide met dezelfde EZS TPSL bak. Bij elkaar 350.000 km gereden met heel veel plezier. Mee gestopt toen de kinderen te groot werden. Sindsdien alweer bijna 280.000 km solo gereden. Het blijft kriebelen. Certificaat gehaald bij Jan Schilder, prachtige vent!
Niet alle zijspannen rijden op deze manier. Ik heb een zelfgebouwde zijspan combinatie die net als een solo motor plat door de bocht gaat. Een speciale scharnier constructie maakt dit mogelijk.
Erg leuk en gemakkelijk!
Goed punt Reinier! Er bestaan verschillende systemen waarbij de motor (en eventueel ook het zijspan) wél meehellen in een bocht. Bij een Schwenker-combinatie beweegt de motorfiets individueel van het zijspan, waarbij de bevestigingspunten als het ware meebewegen. Ook bestaat er een Flexit. Hierbij zwenken zijspan en motor parallel aan elkaar. Dit kan doordat het zijspan een stuk hoger ‘op’ het derde wiel staat.
Reinier en Tom,
Ik wil graag een dergelijke zijspancombinatie aan mijn motor laten maken, zodat mijn kids ook meekunnen en vrouwlief met haar eigen motor kan toeren. Nu ben ik zelf niet zo handig met zelfbouw. Kalich.de heb ik gevonden voor een schwenker en ga ik deze zomer bezoeken. Toro’s worden volgens mij niet meer gemaakt. Dus ik was benieuwd waar ik meer informatie over de Flexit kan vinden?
Ha Mark,
Wat wil je precies weten over de Flexit? In een notendop: design van Hannes Myburgh, een Zuid-Afrikaan. De Flexit kan hellingshoeken tot 35 graden halen en beweegt parallel aan de motor waaraan hij vastzit. Er zijn er maar héél weinig van gemaakt (minder dan tweehonderd) waarvan een stuk of negentig hier in Nederland, door EZS in Zelhem. Dat is inmiddels opgegaan in DCA Motorcycles in Helmond. Wellicht kun je bij hen terecht voor meer info. Ik kwam overigens ook dit topic op Motor-Forum tegen, misschien heb je daar wat aan?
Mark, ik heb een paar jaar geleden ook een schenker gebouwd. De geometrie op internet bij elkaar gesprokkeld. Een velorex bakje was de basis. Dit heb ik helemaal naar wens aangepast. Een Suzuki 1250 Bandit was de motor. Rogier visser van Enigma in den Helder heeft het zijspan frame incll het subframe gemaakt. Al met al heb ik er ondertussen al een aantal jaar plezier van. Deze combinatie rijdt ik naast een eml combinatie welke al sinds 1995 in mijn bezit is. op utube staat een filmpje van de productie van de schenker “suzuki 1250 met schwenker zijspan”. Op facebook heb ik een groep “schenker zijspan rijders” gemaakt.
Groet Jan Lubbersen
Hoi Tom,
Hartelijk dank voor de informatie. Weet je zo ook of het type flexit een afneembaar zijspan is?
En weet je ook waar ze in Nederland schwenkers aanbouwen. DCA heb ik zojuist een mailtje gestuurd.
Met vriendelijke groet,
Mark Hidders
Zijspan rijden is een feest, nu alweer 20 jaar terug begonnen met een rijvaardigheid training bij Jan Schilder uit Volendam op het Schilder circuit in Noord-Holland, hier de nukken en grillen van het zijspan ervaren.
Bij EML aan laten bouwen aan de BMW r1100rs, deze kreeg ik toen alleen mee met een rijvaardigheid certificaat, zo niet werd hij voor de deur gebracht.
Zeer verstandig van EML, onervaren rijders maakten al brokken bij de eerst reis.
Wat een mooie herkenning in dit verhaal.
Ook ik rijd al een ruim 25 jaar zijspan, en met ongeveer 2 ton aan kilometers door heel Europa mag ik toch zeggen dat de ervaring er wel is. En wat een plezier heb ik er nog steeds aan als ik op pad ga met mijn Goldwing. De gehandicaptenritjes, de vakantie kilometers , maar ook gewoon het ritje in de buurt geeft me een enorm fijn gevoel. Zijspanrijden is wel een kunstje wat je moet leren zoals Ad al aanhaalde in het verhaal. Er zijn verschillende goede zijspanrijscholen te vinden die je de fijne kneepjes kunnen leren voordat je een zijspan aanschaft. Ik zeg doen!
Ik rij al 52 jaar zijspan ik denk dat ik er wel een half miljoen kilometer met een zijspan gereden heb .maar ik hou altijd het zijspanwiel het liefst aan de grond. Toch kan ik aardig door de bocht vindt ik zelf. Met nat weer hebben sommige solorijders er genoeg aan om bij te blijven. Het is volgens mij gewoon de mooiste manier om met een motor onderweg te zijn
Leuk artikel ik rij sinds vorig jaar met een Moto Guzzi V50 NATO met een Velorex bak eraan en het is inderdaad leuk om te doen en wat er al geschreven wordt neem een les anders verdwijn je gegarandeerd in de berm.